Tagarchief: Bezinning

Biografie van de Geest

Geen begin en eind

Waar begin ik aan…. een korte biografie schrijven over nota bene de heilige Geest van God. Hoe kan ik van een ongrijpbaar onderwerp iets tastbaars en mededeelzaams maken? Als biografieën een overleden persoon als onderwerp hebben, dan is er een begin en een einde. Er zijn ook (auto-)biografieën van en over (nog) levende personen. Het begin is er, het einde ligt in Gods horizon. Maar hoe doe ik dat als het gaat om de Geest die ooit begonnen is en geen einde kent, niet is te vatten in de menselijke tijdlijn?

Bladeren in de Bijbel

Beginnen met bladeren in de Bijbel is een goede start: de Geest van God komen we direct in het begin van de Bijbel tegen. Er is geen inleiding of voorwoord, ineens is de Geest daar, Genesis 1, vers 1:

In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water. God zei: ‘Er moet licht komen,’ en er was licht. 

Een boek licht op, God schrijft geschiedenis (Foto: olena sergienko @unsplash)

Er is duisternis. Het levensboek van de schepping is nog dicht, alsof de Geest de eerste lezer wordt. Dan ineens knipt God (een) licht aan en het verhaal van God en onze wereld kan beginnen.

De Geest is dus ahistorisch, net als God Zelf: woordloos, zwevend, broedend, afwachtend, los van iedere tijdlijn en historie. Het Hebreeuwse, vrouwelijke (!) woord voor “geest” in het Oude Testament luidt ruach. Andere vertalingen zijn wind, luchtstroom, bezieling. Het woord is verwant met rawach. Dat is te vertalen als “ruiken” en ruiken doen we met onze neus.

In het Nieuwe Testament horen we van pneuma, Grieks voor “Geest”. Regelmatig is pneuma gepaard met het woord Hagion, “heilig”, zoals in Lucas 3, vers 22 waar we horen van de heilige Geest die in de gedaante van een duif op Jezus neerdaalt, als Hij gedoopt wordt door Johannes de Doper.

Bladerend tot aan het slot van het boek Openbaring, dan zijn we inmiddels 66 Bijbelboeken verder, horen we een sprekende Geest die samen met de bruid, de kerk, zegt: “Kom!” (Openbaring 22, vers 17)

Hij heeft door de Bijbel heen een hele geschiedenis meegemaakt, menselijk gesproken. Tussen de eerste en laatste bladzijde van de Bijbel komt Gods Geest op allerlei manieren in actie en ter sprake waardoor Zij zich meer en meer ontvouwt.

Ontvouwen

Wat ik inmiddels geleerd heb van het lezen van biografieën is dit: Lees verder Biografie van de Geest

Passie en Pasen in de kunst (5) – Picasso

Stof van de ziel blazen

Door de kunst wordt het stof van ons dagelijks leven van onze ziel geblazen, zo zei de Spaanse schilder Pablo Picasso (1881-1973). Hij heeft met zijn beeldhouw- en schilderkunst vele kunstenaars geïnspireerd, mede door een belangrijke bijdrage te leveren aan de moderne kunst waarvan het kubisme er één is. Het kubisme is te herkennen aan het gebruik van geometrische vormen als bol, kegel en vierkant in een driedimensionale setting. De schilder kijkt met een nieuw perspectief, o.a. de waarneming met één oog waarmee dieptewerking anders is. Probeer dat meer eens uit.
Daarnaast heeft Picasso veel bijgedragen aan het expressionisme waar de innerlijke visie en emoties van de kunstenaar ongegeneerd alle ruimte krijgt op het schilderdoek.

Afkeer

Het schilderij van Picasso dat ik hier de aandacht wil brengen, werkt ook met die wat vervreemdende perspectieven alsook met het expressieve  en het kubistische. Daarbij: het wil het stof van de ziel blazen.

Picasso – Crucifixión (1930)

 

We zien wat menselijke gedaanten, dobbelstenen, kledingstukken, doeken, speren, feestartikelen, de zon met een zonnebril, de maan die vooral groen uitslaat. Bepaalde figuren zijn groot afgebeeld, andere weer kleiner tot heel klein, zoals de ridder op het paard en de figuur die op een ladder een spijker timmert. Lichaamsdelen als benen zitten niet Lees verder Passie en Pasen in de kunst (5) – Picasso

Vroeger was alles beter

“Ja, de huidige tijd. Het gaat mij allemaal veel te snel. Alles moet via de computer. Belastingaangifte via internet. Mijn kleinkinderen zijn alleen nog te bereiken via hun telefoon. De mensen zijn alleen maar met zichzelf bezig. Die gebogen hoofden turend op kleine schermpjes in bushokjes, bij het zebrapad, in de kantine van scholen. Hoe de mensen zich tegenwoordig kleden met van die scheuren in spijkerbroeken – heeft u gezien hoe rood de knieën zijn tijdens een koude dag op de fiets? Op witte gympen naar begrafenissen komen. Dat kán toch niet? Nee, vroeger was het beter. Toen hadden we tenminste oog voor elkaar, normen en waarden.”

Brompot

Ik citeer niet een oude brompot, mocht die indruk zijn ontstaan. Ik heb wat flarden van gesprekken bij mensen thuis of tijdens het koffiedrinken na de kerkdienst hierboven weergegeven. Dat ene zinnetje bleef bij mij hangen: Vroeger was alles beter.

Waar de kinderen van nu opgroeien met beeldschermen, internet, smartphones, digitale reclameborden etc. hebben de ouderen behoorlijk wat veranderingen mee gemaakt.

Zegeningen

Ik ben het eens gaan vragen aan wat 90plussers, waaronder mijn oma van 93 die nog steeds onder de levenden is. Lees verder Vroeger was alles beter

De zin van het leven

Loesje-poster

De rij jaaroverzichten lijkt weer langer dan vorig jaar. Er valt mij wel iets op bij alle jaaroverzichten die ik gezien, gelezen en geconsumeerd heb. De vraag naar de zin van dit alles, de zin van het leven wordt in het geheel niet gesteld. Het waarom en waartoe van wat er in de wereld gebeurt, dat heb ik zelf te verzinnen. Wie zei dat ook weer: elk feit is neutraal tot iemand er zelf betekenis aan geeft? Levensbeschouwelijk duiding van jaaroverzichten gebeurt dus nauwelijks. Moet je daarvoor in de kerk zijn dan? Zeker, daarbuiten kan ook trouwens.

Waarom ben je hier?

Deze laatste dagen van 2019 brengen mij in een mijmerende modus. Voor de gein typte ik vanmiddag de woorden “zin van het leven” in op het immer gretige zoekbalkje van Google. Resultaat: Lees verder De zin van het leven

Met twee handen

Hoofdingang van de Andrë Kirche in Salzburg
Hoofdingang van de Andrä Kirche in Salzburg

Onder de indruk zijn van iets moois én vergeten een foto daarvan te maken. Dat was me gebeurd tijdens een vakantie in Oostenrijk in 2002. Het was regenachtig. De auto parkeerde ik op een parkeerterrein nabij een kerk in Salzburg. Met de paraplu boven het hoofd van Mariëtte en mij liepen we het godshuis binnen. Het was wat donker. Weinig kleur. Vooral grijs. We liepen de kerk door. En ergens aan de zijkant van de kerk hing een manshoog crucifix: donker-grijsgeverfd hout, drie hoofden boven elkaar. Eén bovenaan het kruis. Eén waar de balken elkaar kruizen. En één onderaan. Drie blauwgrijze, gelijke, wat groot uitgevallen, neutraal kijkende gezichten. De dwarsbalk van de crucifix werd gedragen door twee grote handen in dezelfde kleur als de gezichten. Ik weet niet wat er toen gebeurde – Lees verder Met twee handen

2014 > 2015 – echo en nieuw

2015Te midden van alle werk om de oudjaars- en nieuwsjaardiensten voor te bereiden gaan allerlei andere gedachten, emoties en herinneringen door mij heen wat betreft 2014. Eerder dit jaar kreeg ik op LinkedIn, één van de social media op internet en bedoeld voor de zakelijke markt, diverse gelukwensen. Wat bleek: LinkedIn heeft ‘onthouden’ dat ik sinds oktober 2012 werkzaam ben voor de Protestantse Gemeente Zunderdorp en voor Stichting Diensten met Belangstellenden. Nu twee jaar later kan ik wel zeggen dat mij samen met mijn vrouw Mariëtte opgenomen weet in de groep mensen in Zunderdorp en DmB: allebei hebben ze een warm hart voor het evangelie van Jezus Christus én voor het werk in en rondom de stad Amsterdam

Onze twee kinderen Sim en Noa zijn in ons gezin gekomen. Lees verder 2014 > 2015 – echo en nieuw

Aangedaan

Je moet wel heel veel van iemand houden, als je wilt vechten voor hem.
Je moet wel heel veel van iemand houden, als je kunt wachten met hem.
Je wordt begrepen zonder een woord: voor je wat zegt ben je gehoord.
Je wordt bevestigd in wie je bent: je bent in liefde gekend.
Je moet wel heel van iemand houden, als je wilt lijden met hem.
Je moet oneindig van iemand houden, als je wilt sterven voor hem.

Klik hier voor de muziek:

Voorzijde CD-hoesje Passie Aangedaan.
Voorzijde CD-hoesje Passie Aangedaan.

Deze woorden klinken bijna aan het slot van de Passie “Aangedaan”, geschreven en gecomponeerd door musicus en muziektherapeut Marten Kamminga uit Ermelo. Als de woorden “Je moet wel heel van iemand houden” klinken, dan hebben de hoorders een indringend, verstillend, opstand-ig en emotioneel verhaal achter de rug.  “De weg van Jezus in lied en muziek”, zo luidt de ondertitel. In deze boeiende, Nederlandstalige compositie worden we meteen meegenomen in de leefwereld van Jezus Christus de laatste dagen van zijn leven.

Met toestemming van Marten Kamminga mag ik enkele delen laten horen uit de CD-opname uit 2008. Uitvoerenden zijn: het koor Vox Nio, medewerkers, (ex-)patiënten en vrijwilligers van GGz Meerkanten in Ermelo. Marten zelf bespeelt de piano. Een heel bijzonder project van de veelzijdige, bescheiden musicus en componist Marten Kamminga. In 2014 Lees verder Aangedaan

Wat vereer je in je leven?

Of we nu geloven in God of niet, we zien hem nooit als ons hoogste goed en de ultieme bron van hoop en liefde. We proberen ons leven onder controle te houden door voor andere dingen te leven, zoals geld, carrière, gezin, roem, romantiek, seks, macht, sociale en politieke zaken of iets anders. Maar het resultaat daarvan is altijd het verlies van controle, een vorm van slavernij.

Iedereen leeft ergens voor en als dat iets anders is dan God, worden we voortgedreven door datgene waarvoor we leven. Om ons doel te bereiken werken we over, en worden we bang als ons doel bedreigd wordt, we worden woedend als we gedwarsboomd worden en zijn ontroostbaar als ons doel onbereikbaar wordt. Niet lang voor zijn zelfmoord zei romanschrijver David Foster Wallace (1962 – 2008; zie foto) het volgende tegen een eindexamenklas van 2005: Lees verder Wat vereer je in je leven?

Passie en Pasen in de kunst (1)

De Stille Week is afgelopen zondag begonnen met Palmzondag. We hebben die zondag gevierd dat Jezus Christus op een ezeltje (ezelsveulen) de stad binnenkomt onthaald door talloze gebeden. Ik vind deze week altijd bijzonder.  De diverse vieringen die plaatshebben in de kerk. Bewust, stapje voor stapje, volgen we Jezus richting Golgotha. En alles wat menselijk komt voorbij in deze lijdensgeschiedenis: hoop, verwarring, verraad, angst, uitsluiting door woorden en in daden, eenzaamheid, verdriet, arrogantie.
Vandaag is het Witte Donderdag. In diverse christelijke gemeenschappen wordt de voetwassing herdacht en wordt het Heilig Avondmaal (Maaltijd van de Heer) gevierd.
Het lijdensverhaal bereikt een diepste hoogtepunt op Goede Vrijdag.
Stille Zaterdag: in alle stilte als in de Tuin van Eden staat Jezus Christus op. Niemand heeft dat nog in de gaten.
En met het lege graf in het zicht vieren we zondag het Paasfeest.

Net als de korte kunstserie in december als opstapje naar kerst (Advent en Kerst in de Kunst 2011), wil ik met u en jou iedere dag tot en met Pasen een schilderwerk uit de rijke schat der kunsten laten zien. Vandaag een heel bijzonder schilderij van de Duitse schilder Hans Memling (~1435 – 1494): Taferelen uit de Passie van Christus (1470-1471)

Memling verwerkte alle passages uit de lijdensgeschiedenis beginnend met de intocht van Jezus Christus in Jeruzalem tot en met de opstanding van Jezus uit de dood in één schilderij. Lees verder Passie en Pasen in de kunst (1)