Categoriearchief: Sonotheologie

Mijn liefde voor muziek (3) – Parsifal

“Onverminderd worstelt de mensheid met liefde, angst en verlies.” Deze grote woorden trekken mijn aandacht in de Volkskrant , alweer een tijdje geleden, klik hier. Ze staan er ter introductie van een artikel over de

Martha Nussbaum (2010 via Wikipedia)

Amerikaanse en veel gelauwerde filosofe Martha Nussbaum.  Zij is een hartstochtelijk pleiter voor de “zachte krachten”. Het belang van kunst, taal, geschiedenis en filosofie kan voor haar niet genoeg benadrukt worden.
Schoonheid, troost, levenswijsheid,  aandacht voor het wonderlijke vormen voor mij een klankbord en oase te midden van het soms rauwe, pijnlijke, harde en onverschillige leven.

Samenvatting van het leven

Heb je dat weleens bij jezelf bedacht dat jij als mens onverminderd worstelt met liefde, angst en verlies? Ik vind het een sterke samenvatting van het menselijk leven. Draait het in wezen niet om deze drie woorden, liefde, angst en verlies in het leven van alledag, het heden, het verleden, de toekomst?

Als 19jarige zou ik anders tegen deze samenvatting aankijken dan nu als 48jarige. Toch vermoed ik dat in mijn onderbewustzijn meer hiervan begreep, toen ik een opera voor het eerst in mijn leven gehoord had. Opera lijkt misschien op een hoop muzikaal gekrakeel en -gil.  Echter, de diepere lagen in de verhalen en vooral ook in de muziek maken opera tot een Fundgrube voor psychologische doorzichten. Hoe dan ook, eerst maar mijn prille ervaringen met opera in 1992.

Goede Vrijdag 1992

Als jongeling kreeg ik de smaak van concertbezoek pakken nadat ik met klasgenoten voor het eerst in het Concertgebouw was geweest Lees verder Mijn liefde voor muziek (3) – Parsifal

Hoe je me vasthoudt, voelt heilig (Justin Bieber)

On God” zo pikken mijn oren deze Engelstalige uitroep op in een popliedje via de online jukebox Spotify. In eerste instantie dacht ik dat Gods Naam oneigenlijk werd gebruikt, want dat gebeurt nogal eens in de popmuziek. Echter, ik herkende de stem van Justin Bieber die ook over vasthouden hold me en “heilig” “holy zingt

Van deze bijna 27jarige artiest had ik eerder vernomen, dat hij zich in 2014 heeft laten dopen. De pastor van de christelijke HillSong-gemeente in New York bracht hem op het spoor van Jezus Christus en God. Bieber heeft sindsdien een flinke religieuze groei doorgemaakt en een eigen stem daarin gevonden.
In 2018 trouwde hij met Hailey Baldwin, dochter van een bekend filmacteur. Dat huwelijk was voer voor critici en de roddelpers: na zes maanden relatie al trouwen…

Enorm bereik

Zowel zijn religieuze groeispurt als zijn liefde voor en huwelijk met Hailey zijn belangrijke ingrediënten voor het in september 2020 uitgebrachte liedje Holy, “Heilig” in het Nederlands, waar ik die uitroep On God hoorde.  Inmiddels is het lied dat Bieber samen met Chance The Rapper maakte, honderden miljoenen keren (!) beluisterd via muziekstreamingdiensten en YouTube. Wat een bereik heeft deze jonge vent om in mijn ogen oprecht mensen te vertellen over zijn geloof in God. Daarmee weet hij vele harten te raken, waaronder dus dat van mij. Het goed luisteren naar de tekst werd een feest van ontdekking én ontroering voor mij.

 Doop, avondmaal, vergeving

Misschien heb je het liedje al eerder gehoord of is het nieuw voor je,, hieronder plaats ik een YouTube-video waar de songtekst te lezen is. Ook de officiële videoclip is op YouTube te vinden, klik hier.

Als je de tekst goed bekijkt, dan verwijst het lied Holy naar Lees verder Hoe je me vasthoudt, voelt heilig (Justin Bieber)

Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Over muziek schrijven blijft altijd iets lastigs hebben. Waar de een helemaal tot tranen geroerd wordt door bijvoorbeeld muziek van Olivier Messiaen op een groot fors Cavallé-Colle orgel (kom ik zo op), blijft de ander een onaangeroerd ijskonijn. Muziek is vluchtig en tijdelijk. Wanneer ik Spotify op pauze zet en daarmee de speeltijd, dan rest frequentieloze stilte.

Landschap

Tegelijk is muziek sterker dan tijdigheid én de pauzeknop van de streamingdienst. Muziek trekt sporen in mijn geestelijk landschap. In dat landschap van noten en tonen zie ik monumenten: muziek waar ik dol op ben. Ik druk op een interne knop en ergens in mijn hoofd ‘klinkt’ muziek. Weleens geprobeerd muziek in je brein aan te wijzen? Zeker de in mijn brein geëtste muziek is al braille te volgen.

Er zijn in het landschap ook kleine stukjes muziek, een frase, een akkoord, een kort refrein, het intro van een popsong. Het menselijk hoofd is een fenomenale muziekrecorder. Duizenden uren muziek die actief of passief toegankelijk zijn. Wellicht herken je dat. Ik ben zelf geboren in de jaren 70 van de vorige eeuw. De jaren 80 en 90 waren muzikaal vormende jaren in mijn puberteit en studietijd. De jaren 20 van deze eeuw zijn bijna in beeld. Ik hoef maar een deuntje te horen uit een jaren 80-playlist en hop, herinneringen en bepaalde gevoelens zijn instant beschikbaar.

Messiaen

Olivier Messiaen (foto via Wikipedia)

En toch, over muziek schrijven als leek doe ik graag. Ik heb door het lezen van kranten, boeken en tijdschriften en berichten in Facebookgroepen en Twitter en andere kanalen nieuwe muziek ontdekt. Of juist in levenden lijve ontmoet ik iemand die vol enthousiasme praat over een muziekstuk van een componist of een muziekgroep die voor mij volstrekt onbekend is.

Zo’n componist Lees verder Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Mijn liefde voor muziek (deel 2)

Voor het eerst naar het Concertgebouw – live muziek!

Concertgebouw Amsterdam (foto via www.residentieorkest.nl)
Concertgebouw Amsterdam (foto via www.residentieorkest.nl)

Mijn leraar Duits Edward Crebas die ik al noemde in deel 1 opperde in september 1991, het begin van mijn VWO-eindexamenjaar, om met een paar zesdeklassers naar het Concertgebouw te gaan. Voor het eerst in mijn leven naar hét muziekhuis in Amsterdam, nou dat leek me wel wat. We zaten op het rechterpodium (voor de kijkers links). Arnold Oestman was dirigent. De ouverture “Jessonda” van Louis Spohr werd gespeeld door het Radio Kamerorkest. Melvyn Tan speelde een wat wulps pianoconcert van Weber. Hoofdgerecht van dit Zaterdagmatinee-concert was Beethovens 8e Symfonie. De dirigent heupwiegde Lees verder Mijn liefde voor muziek (deel 2)

Mijn liefde voor muziek – deel 1

Muziekbrein (bron: www.sciencepalooza.com)
Muziekbrein (bron: www.sciencepalooza.com)

Liefde voor muziek is mij met de paplepel ingegoten. In het gezin waar ik ben opgegroeid was er altijd muziek thuis. Popmuziek en klassieke muziek vulde de woonkamer; top40-riedels; Feike Asma en Klaas Jan Mulder met hun orgelkunsten, klassieke toppers uit de wereldliteratuur, dansmuziek,  easy listening zoals muziekarrangeur James Last en saxofonist André Moss met zijn oerbekende Ella uit mijn geboortejaar 1973.

Muziek in je brein

Ik verbaas me er nog steeds over hoeveel muziek gehoord en ‘ongehoord’ in de hersenen kan worden opgeslagen. Complete deuntjes en liedjes waar zelfs het moment van de eerste kippenvel opgeslagen is. Al die (niet-)bewust beluisterde muziek heeft invloed op brein en muzieksmaak. Ga maar bij jezelf na Lees verder Mijn liefde voor muziek – deel 1

Be the One – Moby, een sonotheologicum

Sinds het muziek-streaming-programma Spotify op mijn computer staat, gaan er vele deuren open naar allerlei muziekstijlen, -stromingen, -soorten en -categorieën. Of het nu een uithoek is in het Verre Oosten of midden in de jazz van New Orleans, vergeten opera’s en André Rieu, Top 40 en Moby tot death metallic-electro-grunge en geestelijke liederkens: dit alles is te vinden in een catalogus dat op dit moment een mindboggling 30 miljoen tracks kent.  Wanneer ik voor het laatst een CD heb gepakt en in de speler heb gestopt, dat is al weken geleden. Dat zegt iets over het medium Spotify. Ik ben om wat dat betreft.

Sonotheologie

Spotify is een onuitputtelijke bron om coperniciaanse nieuwsgierigheid en columbusiaanse ontdekkingsdrift te voeden. Soms is de resultatenlijst klein en soms pagina’s lang. Vooral die uitgebreide lijsten zijn een Fundgrube voor toevallige én intense ontmoetingen met (voor mij) nieuwe muziek.
Spotify is een geweldige manier sonotheologie te ontdekken. In geluid, in muziek is God vormgever en wordt Hij vorm gegeven. Het samenspel tussen God en de mens is voor mij vooral in muziek te ervaren. Het zoeken in die immense muziekzee levert bijzondere muzikale ontmoetingen. Waar ik God hoor.
Niet zolang geleden kwam ik terecht bij muziek van Moby (New York, 1965; hier meer biografische gegevens in het Nederlands). Hij is een bekende artiest (techno-musicus), vooral in de jaren 90 van de vorige eeuw zijn diverse liedjes van hem in de Top 40 geweest. Een mooi voorbeeld: Natural Blues uit 1999.

De clip op YouTube:

Lees verder Be the One – Moby, een sonotheologicum