Categoriearchief: Protestantse Kerk in Nederland

Lege kerk in corona-tijd

“Hoe is dat nou, preken voor een lege kerk?” Deze vraag krijg ik diverse keren. Sinds het moment dat de Nederlandse overheid de regels van het sociale en maatschappelijke verkeer aan banden heeft gelegd vanwege de coronacrisis (12 maart 2020)  is ook de Alexanderkerk in Rotterdam waar ik werk als predikant, potdicht. Alles is afgezegd en afgelast.

Roesten

Roestende ring aan een deur (Damian Kamp via Unsplash)

Geen Bijbelstudiegroepen, geen ontmoetingen met kinderen, jongeren, ouders en ouderen. Geen lunchbijeenkomsten voor de 75Plussers. Geen Leren&Ontmoeten-avonden. Geen koffiedrinken op de dinsdagmorgen. Geen vergaderingen zoals kerkenraad, diaconie en College van Kerkrentmeesters. Geen koorrepetities. Geen verhuur aan VvE’s of andere partijen. Geen…. ik ben vast nog iets vergeten te noemen.  Wat doen we veel, dat valt op in dit lijstje. De Alexanderkerk is echt een levend organisme.
Alleen nu is ze écht stil.
Stilstand doet roesten.

Behalve op zondagmorgen. Lees verder Lege kerk in corona-tijd

Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Sta je weleens stil bij de vraag hoe jij jouw eten zoals je eigen avondmaaltijd bereidt en zelf beleeft? Het is de praktijk van alledag en wellicht heb je dit al duizenden keren gedaan: driemaal daags je lichaam de nodige voeding geven. Je smeert je brood of eet een cracker. Je schilt de piepers of kookt de rijst. Groente koken met eventueel vlees(vervanger) of vis erbij. Je gaat aan tafel, alleen, samen, met je gezin. Bid je nog voor het eten en/of daarna? Wat zeg je dan tot God? Samen eten is een vorm van ontmoeting en herbergt de ervaring van gemeenschap en delen. Ofwel: samen bewust zijn dat wat op je bord ligt, niet zomaar uit de hemel komt vallen.

Voorbereiding op het Heilig Avondmaal

Foto: Joshua Eckstein (bron unsplash; door mij aangepast)

Hoe bereid je voor op dat ándere avondmaal, op zondag in de kerk? Met een groepje van kerkenraadsleden, diakenen en organist van de Alexanderkerk hebben we ons eerder dit jaar bezonnen op het Avondmaal. O..a. deze antwoorden kwamen op die vraag over de voorbereiding: “Eigenlijk bereid ik me nooit voor op het Avondmaal” Of: “Ik mis de aandacht voor het avondmaal de zondag de week ervoor.”
Om de eigen voorbereiding op de Maaltijd van de Heer op gang te brengen of te houden of om te bezinnen waar het om gaat in het Avondmaal, noem ik twee vragen:
Waarom en wat vieren we tijdens het Heilig Avondmaal?” en
Hoe vieren we dat ‘wat’ in de eredienst?” Lees verder Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Boek-op-Benen (BoB)

Mensen kijken (foto: bewaakof – Unsplash.com)

Eén van de leuke dingen van zitten in een café of op een terrasje is, naast een lekker drankje, een knabbel en babbel, het kijken. Tuurlijk, je kunt je oog richten op gebouwen, bomen, het parkje met schommelende mensen of de fietsenstalling en het verkeer. Echt leuk is kijken naar mensen. Je ziet dus echt van alles. Je kunt er zelf ook wel een voorstelling van maken wat op de catwalk van het leven voorbijkomt. Mannen in pakken of in een gemakkelijke trui. Die ene dame met keurig gecoiffeerd haar in een perfect zittend mantelpakje. Jongeren die allemaal hetzelfde eruit zien: gaten in spijkerbroeken, rafels onderaan de broekspijp, witte Adidassen. Joelende kinderen. Hele stille oude mensen die elkaar niet zoveel meer zeggen en alles van elkaar begrijpen. De ober die op het terras hengelt mensen naar binnen.

Levensboek

Opeens bedacht ik me: al die mensen zijn een keer geboren. Ja logisch, alleen: hoe vaak besef je dat je ooit een begonnen bent als baby’tje? Met het moment van geboorte begint een verhaal, een levensverhaal. Je kent misschien wel de uitdrukking “het staat in de sterren geschreven” en lijkt het leven misschien al voorgeschreven. Toch begint ieder mens met een leeg dagboek. Een levensboek met van die Lees verder Boek-op-Benen (BoB)

Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Voor ik over pastoraat begin, eerst een brok prachtige poëzie:

Licht, van mijn stad de stedehouder,
aanhoudend licht dat overwint.
Vaderlijk licht, steevaste schouder,
draag mij, ik ben jouw kijkend kind.
Licht, kind in mij, kijk uit mijn ogen
of ergens al de wereld daagt
waar mensen waardig leven mogen
en elk zijn naam in vrede draagt.

Huub Oosterhuis is de dichter van deze woorden. Ze vormen het 2e couplet van het lied “Licht dat ons aanstoot in de morgen”, o.a. te vinden in het Nieuwe Liedboek, lied 601, klik hier om te luisteren. Ik citeer dit gedicht van Oosterhuis, omdat voor mij een belangrijke kern van het pastoraat wordt verwoord. Het licht dat van de Vader, God, zelf is, vormt een steevaste schouder – betrouwbaar en vaststaand. Dit licht en deze schouder draagt of dragen mij, net zoals de Goede Herder het teruggevonden schaap op de schouders heeft. Hij draagt jou en mij, want zo kunnen we meezingen: “ik ben jouw kijkend kind”. Ieder mens staat in dit intieme verband en verbond met God.

Omkering

Tegelijk maakt Oosterhuis een o zo sterke omkering: Lees verder Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Wees wijs

Albert Einstein

De beroemde wiskundige Albert Einstein zei eens: “Je kunt op twee manieren tegen het leven aankijken: of je gelooft dat er geen wonderen bestaan, of je gelooft dat alles een wonder is.” Een met recht wijs woord. Al was Einstein wetenschapper en kon hij heel precieze berekeningen maken, hij bleef oog houden voor de witregel, van het nog-niet-ontdekte van de wereld. Per toeval ontwierp hij zijn beroemde vergelijking: E=mc2. Het wonder verrast(te) zelfs een geleerde.

Wie ook uit de verwondering leeft is Lees verder Wees wijs

Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Voor de zomer echt begint heeft de christelijke Kerk nog een paar laatste feestdagen, zoals Hemelvaart, 40 dagen na Pasen. Het frappante is hoe verder in het kerkelijk jaar, beginnend met advent, hoe minder bekend de inhoud van de christelijke feestdagen. Ik zeg weleens gekscherend “Prettige hemelvaart” als Hemelvaartsdag in beeld komt. Dan klinkt er wat gelach: “Jazeker, de KLM doet goede zaken, want ik ga naar Rome voor een stedentrip.”

Wat is Hemelvaart – wat vieren we op deze nationale feestdag?

Voor de meesten betekent Hemelvaart een korte periode van vrije dagen. Wát er dan gevierd wordt is nauwelijks bekend. Vraag je dit aan christenen, Lees verder Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Valt er wat te beleven in de kerk?

Sinds die ene zondag in november (18.11.18) herinneren gemeenteleden mij er nog regelmatig aan. Tijdens de dienst in de Alexanderkerk (klik hier voor de Facebookpagina) zongen we Psalm 89. Daarvoor klonken de woorden uit de bijbel dat de schepping enthousiast juicht om wie God is en wat Hij doet uit ontferming. De psalm was bedoeld als gloria, als lofprijzing.

Dat zag ik echter niet op de gezichten voor mij. Ik trok de stoute schoenen aan en onderbrak de samenzang. Ik zei toen dat de gemeente “te lauw” zong. Ik hoorde gemeenteleden in de kerkzaal zachtjes murmureren en wat lachen. Ik riep toen op om te beleven en te zingen wat je leest. Vers 6 van Psalm 89 begint met “Wij loven”, dat God door de macht van zijn verheven hand, met uitgestrekte arm al het werk in stand houdt.

O-klank

Spreek het woord “loven” maar uit. Je merkt direct Lees verder Valt er wat te beleven in de kerk?

Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Het viel me al op in november. Ik zag in de buurt waar ik woon en ook in Alexanderpolder woonkamerramen versierd worden met spuitsneeuw. Of lichtjes gedrapeerd langs het raamkozijn. Kerstmannetjes. Kersthertjes. Kerststerretjes. Kerstfiguurtjes. Kerstlampjes. Terwijl de ouwe baas uit Myra nog voet aan wal in Zaanstad moest zetten… Goed, ik weet het: in augustus zijn er al grootgrutters die voorzichtig de kruid- en pepernoten uitstallen in hun winkels. Toch valt het me extra op dat het Kerstgevoel steeds eerder komt, als ik de versieringen in en rondom huizen, straten en pleinen zie. Zou het te maken kunnen hebben met de steeds meer uit de hand lopende discussie als een vlieg in de zalf, rondom de knechten van de Goedheiligman?

Kerstgevoel

Het verlangen naar licht, naar gezelligheid, naar een feest dat (nog?) niet besmeurd is Lees verder Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Wat wil je?

Laatst las ik over een experiment in de Verenigde Staten waar zo’n 300 mensen bij betrokken zijn. De mensen bevinden zich allemaal in dezelfde zaal. Ze krijgen de opdracht om zich in paren op te delen en daarbij hun gesprekspartner steeds dezelfde vraag te stellen: “Wat wil je?” Op het eerste gezicht een redelijk onschuldige vraag, als je er zo over nadenkt: “Wat wil je?”

“Ik wil je liefde”

Maar zodra de mensen in net genoemd experiment elkaar deze vraag stellen, ontstaat er een hevige groepsdynamica: onverwachte, onvoorziene, sterke gevoelens komen naar boven. Vrouwen en mannen die er op het oog verzorgd uitzien en goed kunnen functioneren in de samenleving worden in hun ziel geraakt. Ze lijken uit de plooi van wenselijk gedrag te komen. Een greep uit wat men zegt: Lees verder Wat wil je?

Het gebed – wat is dat nou?

Als zelfs de leerlingen van Jezus aan Hem vragen: “Leer ons bidden” (Lucas 11, vers 1), wat bid jij dan als individu? Misschien heb je een idee of niet meer. Het antwoord dat Jezus geeft, is bekend en voor veel mensen zoals voor mij, dierbaar. Hij leert namelijk de woorden van het “Onze Vader” – die in hemelen zijt. Uw Naam worde geheiligd… . Zo leer je dus bidden volgens onze Heer. Inhoudelijk ijzersterk. Als je het niet meer weet, kun je altijd nog op dat gebed teruggrijpen.
In het Matteüs-evangelie geeft Jezus aan wáár je het beste kunt bidden: “Maar als jullie bidden, trek je dan in je huis terug, sluit de deur en bid tot je Vader, die in het verborgene is.” (Matteüs 6, vers 6) Gebed heeft voor Jezus én een grote gemeenschappelijke Deler én een bepaalde plek: Lees verder Het gebed – wat is dat nou?

De Kerk heeft het – wat dan?

Op Facebook komt van alles en nog wat voorbij. Soms dan blijft mijn oog echt haken, zoals bij een bericht (april 2018) met deze digitale sticker: “De kerk is belangrijk voor mij”. Daaronder las ik de woorden “Ja” of “Nee”. Je keuze kon je toelichten via een reactie. Misschien aardig voor nu, voor je verder leest: bedenk eens bij jezelf of de kerk wel of niet belangrijk voor jou is en waarom

Kerk als…

Tijdens de intrededienst waar ik aan onze gemeente ben verbonden (zondag 22 april van dit jaar), heb ik verwezen naar die digitale sticker. Wat toen niet kon in mijn preek, kan hier wel, namelijk een paar reacties voor het voetlicht zetten. De meeste daarvan Lees verder De Kerk heeft het – wat dan?

1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

In februari ontving ik een bericht van de Belastingdienst en waarschijnlijk u en jij ook. Vanaf 1 maart krijg ik de gelegenheid mijn belastingaangifte over 2017 in te vullen. Dat kan dan tot 1 april. Frappant eigenlijk dat het doen van de belastingaangifte en de periode naar Pasen vaak samen vallen. Dit jaar valt Pasen op dezelfde dag, 1 april, waarop je uiterlijk je aangifte hebt in te leveren. Bij mij komt het vaak aan op de laatste dag om de aangifte digitaal te verzorgen. Een jaaroverzicht produceren in Excel, bonnetjes verzamelen, balans opmaken van inkomsten en uitgaven en dat alles tegelijk met het lijdensverhaal van Jezus Christus, zijn sterven aan het kruis op Golgotha, zijn begrafenis en zijn overwinning op de dood.

Postbode leest alle post

Terwijl ik het aardse en het hemelse heb af te wisselen waar het gaat om belastingaangifte en Pasen, moet ik denken aan een verhaal opgetekend door Max Lucado in één van zijn boeken. Het gaat over een postbode die was opgepakt. De reden van zijn arrestatie was, Lees verder 1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

Uitzicht

Het uitzicht is sinds de decembermaand van vorig jaar wordt bij de kerk in ons dorp Zunderdorp flink veranderd. De muur van de begraafplaats wordt verstevigd. Parkeerplaatsen aangelegd. Het vermolmde zithoekje bij de consistorie van de kerk en de oude struiken zijn verwijderd. De grond is opgehoogd, klaar voor een grasveld. Een stevige betonkleurige stenen rand eromheen.

Gedicht van Jaap Zijlstra

De dorpsraad heeft op voorspraak van dorpsgenoot Floor van Dusseldorp een tekst op die rand laten zetten van dominee-dichter Jaap Zijlstra (1933-2015). Jarenlang heeft ds. Zijlstra erediensten geleid in de kerk van Zunderdorp. Na zijn overlijden is hij begraven in een domineesgraf in de graftuin achter de kerk.

Uitzicht
De wolken varen boven,
de schepen beneden mij.
Ik sta en zij bewegen –
zij blijven en ik ga voorbij.

Een prachtige en verstilde tekst geschreven Lees verder Uitzicht

Alles in bruikleen – Dankdag 2017

Het boek is al bijna 12 jaar oud en tóch actueel ook op Dankdag: “Hungry Planet: What the World eats” (Hongerige Planeet: Wat de wereld eet). Fotograaf en auteur Peter Menzel heeft overal in de wereld eetgewoontes vastgelegd met de camera. Zijn fascinatie voor wat er op eettafel staat heeft prachtige inkijkjes en een dito boek opgeleverd. De foto’s laten 30 gezinnen of families zien uit 24 landen met voor hen uitgestald wat zij gemiddeld per week consumeren aan eten en drinken.

Kijk eens naar de weekconsumptie van dit gezin in Duitsland:

Gezin in Duitsland (foto (c) Peter Menzel Hungry Planet)

Bij elkaar hebben deze boodschappen Lees verder Alles in bruikleen – Dankdag 2017

Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

Stel, ik was geen dominee geworden. Ik had werk gehad buiten de kerk, als IT’er of als psychiater of leraar Duits. Had ik dan lid geweest van de PKN? Was ik dan actief betrokken bij de mensengemeenschap rondom Jezus Christus? Of: was ik randkerkelijk geworden? Had ik me uitgeschreven en mij ergens anders aangesloten, zoals bij een mega-hippe happy-clappy Hillsong-kerk? Of zou ik het atheïsme of andere godloochening hebben omarmd? Want er zijn redenen genoeg om niet te geloven. En toch ben ik graag bij de Kerk betrokken.
Waarom eigenlijk?

Redenen waarom ik naar de kerk ga

Feest in de kerk (foto: Erik Hijweege)

Omdat de #kerkproeverij overal in ons land ingang vindt, wil ik delen waarom ik naar de kerk ga. Redenen genoeg, als ik mijn gedachten laat gaan. Eerst maar een voorbeeldje: Lees verder Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

Gaaf, een kerkproeverij!

Er zijn tegenwoordig tig manieren om mensen uit te nodigen. Ik zie het bij mijn kinderen die zelfgemaakte kaartjes maken om klasgenootjes te vragen voor hun verjaardag. Wanneer ik zelf jarig ben, dan stuur ik een e-mail of een berichtje via Facebook. Behalve mijn 90-jarige oma, want haar bel ik natuurlijk op. Zij heeft geen computer thuis. Gemak dient de mens: via het internet is het een fluitje van een cent om uitje te plannen via een datumprikker. De datum waarop de meeste mensen in de gelegenheid zijn, wordt gekozen als definitieve plek in de agenda. Natuurlijk kun je spontaan iemand vragen om ergens wat te gaan drinken. Tig manieren dus om iemand uit te nodigen.

Uitnodigen voor een kerkdienst

Maar: heb je weleens bij jezelf bedacht om iemand uit te nodigen voor een kerkdienst of een activiteit in de kerk, om eens de kerk te proeven? Als je het hele spectrum van altijd-kerkgangers tot af-en-toe-kerkgangers bekijkt, Lees verder Gaaf, een kerkproeverij!

Hier – kraamkamer van geloof

Nieuwebouw, Uilengouw, Zunderdorp (foto: Henk Breur)

Het valt me steeds weer op hoeveel kan veranderen in een stad, in een dorp, in je eigen leefomgeving. Zoals in ons dorp waar aan de Broekergouw nieuwe prachtige huizen worden gebouwd. In je herinnering zie je de manege nog voor je: “Hier heb ik nog paard gereden.” Sommige geboren en getogen Zunderdorpers heb ik  weleens horen zeggen: “Hier in ons dorp is het niet meer zoals het vroeger was. De tijdgeest is anders. Mensen veranderen.” Niet alleen je leefomgeving, ook jij zelf maakt veranderingen door in de loop van de jaren. Wat je hebt losgelaten, wat je hebt teruggevonden, wat je nog steeds belangrijk vindt en waar je verlangens naar uitgaan.

Aha-Erlebnis

In de Bijbel lezen we over Jezus Christus die “weer naar Kana gaat waar Hij van water wijn had gemaakt.” (zie Johannes 4, vers 46) Een Aha-Erlebnis. Hij is er samen met zijn discipelen. Je ziet zijn volgelingen proeven: Lees verder Hier – kraamkamer van geloof

Kerken en kerkjes (500 jaar Reformatie)

Kerkje in Christchurch (foto: Henk Hagedoorn)

Nieuw-Zeeland staat bekend om zijn schitterende vergezichten, ruw-mooie gebergten en aardige mensen. Ook heeft het als decor van de Lord of the Rings-films gediend. Op het netvlies staan de aardbevingen die de stad Christchurch voor een belangrijk deel een aantal jaren geleden, letterlijk ruïneerden.

Schattig

Zunderdorper en dorpsgenoot Henk Hagedoorn is in dat land op vakantie geweest. Zijn belevingen en verhalen zijn terug te lezen op zijn Facebookpagina. Met mooie zelf-geschoten foto’s geeft hij een boeiend inkijkje. Bij zijn 7e post heeft hij een foto van een typisch Nieuw-Zeelands kerkgebouw geplaatst. Lees verder Kerken en kerkjes (500 jaar Reformatie)

Bestaat God? (deel 3) – Kracht van het Verhaal

Michel Onfray (foto via Google)

“Overal heb ik wel geconstateerd hoezeer de mens fabuleert om de werkelijkheid niet onder ogen te hoeven zien. Het scheppen van achterwerelden zou nog niet zo erg zijn als de prijs ervoor niet zo hoog was: het vergeten van de werkelijkheid, dus de afkeurenswaardige verontachtzaming van de enige wereld die bestaat.

Geloof botst met immanentie, dus met het eigen ik, terwijl atheïsme verzoent met de aarde, anders gezegd met het leven zelf.”

Deze zinnen heb ik geciteerd het boek Atheologie (2005, p.16-17) van de Franse filosoof Michel Onfray (*1959). Hij is hoogleraar filosofie in Caen. Zowel in Frankrijk als daarbuiten is hij een vurig pleitbezorger van atheïsme én van het zuigen van alle vrolijkmakende sappen uit het leven, Lees verder Bestaat God? (deel 3) – Kracht van het Verhaal

Bestaat God? (deel 2) – Blablabla vs nuance

“Je gaat naar de hel”

Okay, geloven in God, dat doe ik. Atheïsme is niks voor mij. Althans, ik ben wel content dát het er is. Zou het atheïsme een uitvinding kunnen zijn van God, dat Hij de atheïst heeft geschapen? Alsof Hij wrijving wil geven om te kunnen glanzen.

Op dit moment is zo’n 25% van de Nederlanders atheïst. Ik ken ze in diverse netwerken. De meesten willen niet erover praten: de passieve atheïst. De rabiate atheïst is wel hoorbaar en vaak niet benaderbaar. Ach, hoe het ook zij: atheïsme houdt mij dus alert bij de vraag waarom ik geloof in God. Als ik spreek over God, Wie bedoel ik dan, wat betekent dat in concreto  etc.  Het gesprek tussen godgelovigen en godloochenaars dient ten allen tijde plaats te vinden.

Alleen, er zijn voorbeelden te over hoe het naar mijn mening niet zou moeten. Een recent voorbeeld vind ik van de week op het YouTube-kanaal van PownedTV. Lees verder Bestaat God? (deel 2) – Blablabla vs nuance