Categoriearchief: Pastoraat

Lege kerk in corona-tijd

“Hoe is dat nou, preken voor een lege kerk?” Deze vraag krijg ik diverse keren. Sinds het moment dat de Nederlandse overheid de regels van het sociale en maatschappelijke verkeer aan banden heeft gelegd vanwege de coronacrisis (12 maart 2020)  is ook de Alexanderkerk in Rotterdam waar ik werk als predikant, potdicht. Alles is afgezegd en afgelast.

Roesten

Roestende ring aan een deur (Damian Kamp via Unsplash)

Geen Bijbelstudiegroepen, geen ontmoetingen met kinderen, jongeren, ouders en ouderen. Geen lunchbijeenkomsten voor de 75Plussers. Geen Leren&Ontmoeten-avonden. Geen koffiedrinken op de dinsdagmorgen. Geen vergaderingen zoals kerkenraad, diaconie en College van Kerkrentmeesters. Geen koorrepetities. Geen verhuur aan VvE’s of andere partijen. Geen…. ik ben vast nog iets vergeten te noemen.  Wat doen we veel, dat valt op in dit lijstje. De Alexanderkerk is echt een levend organisme.
Alleen nu is ze écht stil.
Stilstand doet roesten.

Behalve op zondagmorgen. Lees verder Lege kerk in corona-tijd

Zin van het leven (2)

Jules Deelder zegt het treffend: “De zin van het leven ben je zelf”. Mijn oog viel op dit zinnetje in de Volkskrant van afgelopen zaterdag in de geweldige serie “De zin van het leven”. Journalist en ervaringsdeskundige waar het gaat om de dunne scheidslijn tussen leven en dood, Fokke Obbema, heeft inmiddels een behoorlijke rij van interessante personen voor het voetlicht geplaatst.  

Hij wilde ook de ‘gewone’ lezer van de Volkskrant het woord geven. Lezers werden uitgenodigd om met een vragenlijst als leidraad zelf te schrijven over de zin van het leven.  Ruim 400 mensen hebben gereageerd, zo lees ik. Daar is een tiental van geselecteerd en de nummers 1, 2 en 3 krijgen als winnaars paginagroot de gelegenheid over de zin van het leven behartigenswaardige dingen zeggen. Ik heb ervan genoten om deze teksten tot consumeren en te verwerken.

Het leek me aardig om wat smaakmakers met je te delen.  Zonder verder alles toe te lichten geef ik een paar citaten mee. 

De winnaar van deze ‘wedstrijd’ is Lees verder Zin van het leven (2)

Ik heb zin om naar de kerk te gaan

Bij de aankondiging dat de kerkdienst a.s. zondag 2 februari 2020 als thema heeft “Ik heb zin om naar de kerk te gaan” krijg ik diverse glimlachende reacties al dan niet vergezeld met lichte verbazing in de ogen. De een zegt hardop: “Ik heb meestal wel zin hoor’ of: “Ik weet niet of ik zin heb zondag” of: “Heeft de kerk kerk zin dan?” (inclusief knipoog)

Gewone kerk

Alexanderkerk (foto R.J. van Amstel)

Zelf ben ik als dominee verbonden aan een protestantse kerk in Rotterdam, de Alexanderkerk. Een gewone, goedwillende, zegeningen tellende en zichzelf uitdagingen stellende grote stadsgemeente waar ik met plezier werk samen met een kerkenraad en een flinke groep vrijwilligers vol van Rotterdamse mentaliteit. Iedere zondag komt de gemeente bij elkaar voor een eredienst, 9:30u. Ik wil me nu vooral focussen op de vraag die mij weleens gesteld wordt in pastorale gesprekken of tijdens Bijbelkringen:

Wat zoek ik daar in de kerk op zondag?
Er zijn zoveel andere dingen die ik kan doen, dan op zondagmorgen in de kerk zitten.

Ja, da’s waar.

Zondagmorgen

Er is genoeg te doen op de zondagmorgen, dan kerkgang. Een potje seks, Lees verder Ik heb zin om naar de kerk te gaan

Boek-op-Benen (BoB)

Mensen kijken (foto: bewaakof – Unsplash.com)

Eén van de leuke dingen van zitten in een café of op een terrasje is, naast een lekker drankje, een knabbel en babbel, het kijken. Tuurlijk, je kunt je oog richten op gebouwen, bomen, het parkje met schommelende mensen of de fietsenstalling en het verkeer. Echt leuk is kijken naar mensen. Je ziet dus echt van alles. Je kunt er zelf ook wel een voorstelling van maken wat op de catwalk van het leven voorbijkomt. Mannen in pakken of in een gemakkelijke trui. Die ene dame met keurig gecoiffeerd haar in een perfect zittend mantelpakje. Jongeren die allemaal hetzelfde eruit zien: gaten in spijkerbroeken, rafels onderaan de broekspijp, witte Adidassen. Joelende kinderen. Hele stille oude mensen die elkaar niet zoveel meer zeggen en alles van elkaar begrijpen. De ober die op het terras hengelt mensen naar binnen.

Levensboek

Opeens bedacht ik me: al die mensen zijn een keer geboren. Ja logisch, alleen: hoe vaak besef je dat je ooit een begonnen bent als baby’tje? Met het moment van geboorte begint een verhaal, een levensverhaal. Je kent misschien wel de uitdrukking “het staat in de sterren geschreven” en lijkt het leven misschien al voorgeschreven. Toch begint ieder mens met een leeg dagboek. Een levensboek met van die Lees verder Boek-op-Benen (BoB)

Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Voor ik over pastoraat begin, eerst een brok prachtige poëzie:

Licht, van mijn stad de stedehouder,
aanhoudend licht dat overwint.
Vaderlijk licht, steevaste schouder,
draag mij, ik ben jouw kijkend kind.
Licht, kind in mij, kijk uit mijn ogen
of ergens al de wereld daagt
waar mensen waardig leven mogen
en elk zijn naam in vrede draagt.

Huub Oosterhuis is de dichter van deze woorden. Ze vormen het 2e couplet van het lied “Licht dat ons aanstoot in de morgen”, o.a. te vinden in het Nieuwe Liedboek, lied 601, klik hier om te luisteren. Ik citeer dit gedicht van Oosterhuis, omdat voor mij een belangrijke kern van het pastoraat wordt verwoord. Het licht dat van de Vader, God, zelf is, vormt een steevaste schouder – betrouwbaar en vaststaand. Dit licht en deze schouder draagt of dragen mij, net zoals de Goede Herder het teruggevonden schaap op de schouders heeft. Hij draagt jou en mij, want zo kunnen we meezingen: “ik ben jouw kijkend kind”. Ieder mens staat in dit intieme verband en verbond met God.

Omkering

Tegelijk maakt Oosterhuis een o zo sterke omkering: Lees verder Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Wees wijs

Albert Einstein

De beroemde wiskundige Albert Einstein zei eens: “Je kunt op twee manieren tegen het leven aankijken: of je gelooft dat er geen wonderen bestaan, of je gelooft dat alles een wonder is.” Een met recht wijs woord. Al was Einstein wetenschapper en kon hij heel precieze berekeningen maken, hij bleef oog houden voor de witregel, van het nog-niet-ontdekte van de wereld. Per toeval ontwierp hij zijn beroemde vergelijking: E=mc2. Het wonder verrast(te) zelfs een geleerde.

Wie ook uit de verwondering leeft is Lees verder Wees wijs

Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Voor de zomer echt begint heeft de christelijke Kerk nog een paar laatste feestdagen, zoals Hemelvaart, 40 dagen na Pasen. Het frappante is hoe verder in het kerkelijk jaar, beginnend met advent, hoe minder bekend de inhoud van de christelijke feestdagen. Ik zeg weleens gekscherend “Prettige hemelvaart” als Hemelvaartsdag in beeld komt. Dan klinkt er wat gelach: “Jazeker, de KLM doet goede zaken, want ik ga naar Rome voor een stedentrip.”

Wat is Hemelvaart – wat vieren we op deze nationale feestdag?

Voor de meesten betekent Hemelvaart een korte periode van vrije dagen. Wát er dan gevierd wordt is nauwelijks bekend. Vraag je dit aan christenen, Lees verder Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Dodenherdenking 4 Mei en de Krokus

Ieder jaar komt de discussie weleens voorbij: wie herdenken we nou tijdens dodenherdenking op 4 mei? Zijn het de doden die door het nazistische geweld in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, zoals de zes miljoen joden en daarbij talloze zigeuners, homoseksuelen en gehandicapten? Of zijn het alle “slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien” zoals ik kan lezen op de website van Nationaal Comité 4 en 5 mei?

Ingekleurde filmpjes

Discussie of niet, als Dodenherdenking dichterbij komt en de reclamespotjes op Tv en radio spreken over het herdenken en onze vrijheid, dan ben ik er meer mee bezig. Ik lees er wat over. Onlangs heb ik het boek “De tatoeëerder van Auschwitz” (Heather Morris) gelezen. Een bijzonder heftig relaas van iemand die in Auschwitz de taak had om de nummers op de armen van de gevangenen te tatoeëren. Ik kijk op YouTube en Netflix documentaires over de oorlogstijd. Steeds meer filmpjes worden ingekleurd zodat het effect van kijken nog sterker wordt. Onder andere heb ik een ingekleurd en op high definition niveau gebracht filmpje gezien dat daags na de bevrijding van concentratiekamp Dachau is gemaakt door de Amerikaanse bevrijders.
Waarschuwing: als je kijkt, Lees verder Dodenherdenking 4 Mei en de Krokus

Stress is ongenadig

Stress en prestatiedruk – dit waren de eerste woorden die opkwamen in de hoofden van de jongeren. Half februari was ik met hen en teamleden van het jeugdwerk van de Rotterdamse Alexanderkerk in gesprek. Op zoek naar insteken voor de jeugddienst van zondag 10 maart jl. Díe woorden klonken dus volop:

Man en telefoon (Warren Wong;  www.unsplash.com)

stress en prestatiedruk. Er moet van alles in deze tijd. Door de media en groepsdruk worden torenhoge verwachtingen geboren. In reclamefilmpjes zie ik gebogen hoofden verlicht door het schijnsel van een mobiel. Want, zo leert één van die advertenties van een groot telefoonmerk, dat met de smartphone grip op alles gekregen kan worden.  Of heeft de smartphone Lees verder Stress is ongenadig

Valt er wat te beleven in de kerk?

Sinds die ene zondag in november (18.11.18) herinneren gemeenteleden mij er nog regelmatig aan. Tijdens de dienst in de Alexanderkerk (klik hier voor de Facebookpagina) zongen we Psalm 89. Daarvoor klonken de woorden uit de bijbel dat de schepping enthousiast juicht om wie God is en wat Hij doet uit ontferming. De psalm was bedoeld als gloria, als lofprijzing.

Dat zag ik echter niet op de gezichten voor mij. Ik trok de stoute schoenen aan en onderbrak de samenzang. Ik zei toen dat de gemeente “te lauw” zong. Ik hoorde gemeenteleden in de kerkzaal zachtjes murmureren en wat lachen. Ik riep toen op om te beleven en te zingen wat je leest. Vers 6 van Psalm 89 begint met “Wij loven”, dat God door de macht van zijn verheven hand, met uitgestrekte arm al het werk in stand houdt.

O-klank

Spreek het woord “loven” maar uit. Je merkt direct Lees verder Valt er wat te beleven in de kerk?

Oud en Nieuw – een gebed

Op de valreep van 2018 naar 2019 wil ik jullie een gebed meegeven van dichter-dominee Jaap Zijlstra. Er zijn weer talloze jaaroverzichten voorbijgekomen deze maand. Niet alleen op de televisie, ook lijkt iedere krant en nieuwswebsite zich te verlustigen in lijstjes. Iedere keer weer als ik ze zie, hoor of lees, denk ik: er gebeurt van alles in de wereld van alledag. Veel meer dan ik kan bevroeden en verwerken.
Als christen, als gelovige in God die de wereld geschiedenis, heden en toekomst geeft, blijf ik mijn hart richten op Hem. En probeer ik vanuit zijn geschenk van het leven en de liefde, betekenis te geven aan het dagelijks leven. Ook weer in 2019.

Het gebed van ds Jaap Zijlstra verwoordt voor mij het geloof, de hoop en de liefde die ik in, met en voor het leven ervaar: Lees verder Oud en Nieuw – een gebed

Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Het viel me al op in november. Ik zag in de buurt waar ik woon en ook in Alexanderpolder woonkamerramen versierd worden met spuitsneeuw. Of lichtjes gedrapeerd langs het raamkozijn. Kerstmannetjes. Kersthertjes. Kerststerretjes. Kerstfiguurtjes. Kerstlampjes. Terwijl de ouwe baas uit Myra nog voet aan wal in Zaanstad moest zetten… Goed, ik weet het: in augustus zijn er al grootgrutters die voorzichtig de kruid- en pepernoten uitstallen in hun winkels. Toch valt het me extra op dat het Kerstgevoel steeds eerder komt, als ik de versieringen in en rondom huizen, straten en pleinen zie. Zou het te maken kunnen hebben met de steeds meer uit de hand lopende discussie als een vlieg in de zalf, rondom de knechten van de Goedheiligman?

Kerstgevoel

Het verlangen naar licht, naar gezelligheid, naar een feest dat (nog?) niet besmeurd is Lees verder Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Wat wil je?

Laatst las ik over een experiment in de Verenigde Staten waar zo’n 300 mensen bij betrokken zijn. De mensen bevinden zich allemaal in dezelfde zaal. Ze krijgen de opdracht om zich in paren op te delen en daarbij hun gesprekspartner steeds dezelfde vraag te stellen: “Wat wil je?” Op het eerste gezicht een redelijk onschuldige vraag, als je er zo over nadenkt: “Wat wil je?”

“Ik wil je liefde”

Maar zodra de mensen in net genoemd experiment elkaar deze vraag stellen, ontstaat er een hevige groepsdynamica: onverwachte, onvoorziene, sterke gevoelens komen naar boven. Vrouwen en mannen die er op het oog verzorgd uitzien en goed kunnen functioneren in de samenleving worden in hun ziel geraakt. Ze lijken uit de plooi van wenselijk gedrag te komen. Een greep uit wat men zegt: Lees verder Wat wil je?

Het gebed – wat is dat nou?

Als zelfs de leerlingen van Jezus aan Hem vragen: “Leer ons bidden” (Lucas 11, vers 1), wat bid jij dan als individu? Misschien heb je een idee of niet meer. Het antwoord dat Jezus geeft, is bekend en voor veel mensen zoals voor mij, dierbaar. Hij leert namelijk de woorden van het “Onze Vader” – die in hemelen zijt. Uw Naam worde geheiligd… . Zo leer je dus bidden volgens onze Heer. Inhoudelijk ijzersterk. Als je het niet meer weet, kun je altijd nog op dat gebed teruggrijpen.
In het Matteüs-evangelie geeft Jezus aan wáár je het beste kunt bidden: “Maar als jullie bidden, trek je dan in je huis terug, sluit de deur en bid tot je Vader, die in het verborgene is.” (Matteüs 6, vers 6) Gebed heeft voor Jezus én een grote gemeenschappelijke Deler én een bepaalde plek: Lees verder Het gebed – wat is dat nou?

De Kerk heeft het – wat dan?

Op Facebook komt van alles en nog wat voorbij. Soms dan blijft mijn oog echt haken, zoals bij een bericht (april 2018) met deze digitale sticker: “De kerk is belangrijk voor mij”. Daaronder las ik de woorden “Ja” of “Nee”. Je keuze kon je toelichten via een reactie. Misschien aardig voor nu, voor je verder leest: bedenk eens bij jezelf of de kerk wel of niet belangrijk voor jou is en waarom

Kerk als…

Tijdens de intrededienst waar ik aan onze gemeente ben verbonden (zondag 22 april van dit jaar), heb ik verwezen naar die digitale sticker. Wat toen niet kon in mijn preek, kan hier wel, namelijk een paar reacties voor het voetlicht zetten. De meeste daarvan Lees verder De Kerk heeft het – wat dan?

1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

In februari ontving ik een bericht van de Belastingdienst en waarschijnlijk u en jij ook. Vanaf 1 maart krijg ik de gelegenheid mijn belastingaangifte over 2017 in te vullen. Dat kan dan tot 1 april. Frappant eigenlijk dat het doen van de belastingaangifte en de periode naar Pasen vaak samen vallen. Dit jaar valt Pasen op dezelfde dag, 1 april, waarop je uiterlijk je aangifte hebt in te leveren. Bij mij komt het vaak aan op de laatste dag om de aangifte digitaal te verzorgen. Een jaaroverzicht produceren in Excel, bonnetjes verzamelen, balans opmaken van inkomsten en uitgaven en dat alles tegelijk met het lijdensverhaal van Jezus Christus, zijn sterven aan het kruis op Golgotha, zijn begrafenis en zijn overwinning op de dood.

Postbode leest alle post

Terwijl ik het aardse en het hemelse heb af te wisselen waar het gaat om belastingaangifte en Pasen, moet ik denken aan een verhaal opgetekend door Max Lucado in één van zijn boeken. Het gaat over een postbode die was opgepakt. De reden van zijn arrestatie was, Lees verder 1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

De piek van drie

Pieken kerstboom (Monitor Kerstuitgave 2015) foto van internet (public domain)Sinterklaas eruit en kerstboom met piek erin – tot in mijn vroegste herinneringen was het bijna een ritueel in het gezin waar ik geboren en getogen ben. Zodra het kalenderblaadje van 5 december weggescheurd kon worden, werd heel snel een fiere kerstboom gehaald. Zijn top kietelde het plafond. In de woonkamer kreeg deze boom een plek vol in het zicht. Ik moest letterlijk om de boom heen lopen, want hij nam ruimte in. Iedereen kon er dan zo’n vier weken kijken en genieten.

Kerstballen en engelenhaar

De grote kartonnen dozen werden van zolder gehaald.  In de ene doos waren de zorgvuldig ingepakte kerstballen te vinden, rood, zilver, sommigen met nepsneeuw, glitters en de ene bal met de kerstman op de slee voortgetrokken door zes herten. En in de andere waren slingers en zilverkleurige sliertjes. Doosjes met engelenhaar dat altijd prikt en met de handschoen op een heleboel kleine elektrische lampjes gelegd moest worden. Tijdens het versieren van de boom klonk Lees verder De piek van drie

Alles in bruikleen – Dankdag 2017

Het boek is al bijna 12 jaar oud en tóch actueel ook op Dankdag: “Hungry Planet: What the World eats” (Hongerige Planeet: Wat de wereld eet). Fotograaf en auteur Peter Menzel heeft overal in de wereld eetgewoontes vastgelegd met de camera. Zijn fascinatie voor wat er op eettafel staat heeft prachtige inkijkjes en een dito boek opgeleverd. De foto’s laten 30 gezinnen of families zien uit 24 landen met voor hen uitgestald wat zij gemiddeld per week consumeren aan eten en drinken.

Kijk eens naar de weekconsumptie van dit gezin in Duitsland:

Gezin in Duitsland (foto (c) Peter Menzel Hungry Planet)

Bij elkaar hebben deze boodschappen Lees verder Alles in bruikleen – Dankdag 2017

Is geloven lui en laf?

“Geloven is lui en laf”. Woorden van Richard Dawkins. Misschien heb je weleens van hem gehoord. Afgelopen zaterdag was in de Sir Edmund-bijlage van De Volkskrant een interview met hem opgenomen. Dawkins is de inmiddels 76-jarige evolutie-bioloog, schrijver, denker en godsdienstdienst-basher – zo schetst interviewer Martijn van Calmthout zijn gesprekspartner. Klik hier naar Topics.nl voor het bewuste artikel.

Religie is dom

Richard Dawkins

Inderdaad, godsdienst-basher pur sang. Religie, godsdiensten, geloof, goden – dat alles dient zo snel mogelijk van de aardbodem te verdwijnen. Het zou een hoop schelen aan geweld, aan onderdrukking, aan discussies en debatten, zo is de redenering van Dawkins. Diverse boeken heb ik van hem gelezen, waaronder zijn wereldwijde megabestseller “The God Delusion” (Nederlandse vertaling: God als misvatting, 2006) Met de tong tussen de lippen, zo stel ik me voor, schrijft hij genoegzaam op hoe achterlijk en stom hij religie vindt.

Natuurlijk verwijst hij naar de gruwelverhalen in het Oude Testament. Hij schildert God af als Lees verder Is geloven lui en laf?

365 Druppels levend water

“We belijden dus niet klakkeloos dat God alles kan”, zo schrijft dichter-dominee Jaap Zijlstra die in 2015 is overleden. Vandaag zou hij 84 jaar geworden. Hetzelfde getal als zijn favoriete psalm draagt. Toch vandaag een geschenk van hem, als ik het zo mag zeggen. Bij uitgeverij Kok-Kampen is een herdruk (klik hier) van zijn veel gelezen dagboek “Toekomst” verschenen. Met een nieuwe titel: “Levend water”. Zeer treffend gekozen door de uitgever.

Ik denk aan de woorden van Jezus Christus in het Johannes-evangelie, waar Hij in gesprek is met een Samaritaanse vrouw:

Het water dat ik geef, zal in hem een bron worden waaruit water opwelt dat eeuwig leven geeft. (Johannes 14, vers 14 NBV)

Water dat leven geeft voorbij de horizon van alledag, voorbij de grens van de kosmos, voorbij de dood. In dominee Zijlstra is dat water van geloof in zijn Heiland en Redder een levende bron van teksten, gedichten, preken, liederen, toespraken, schilderijen en tekeningen geworden. Het boek “Levend water” getuigt daarvan. Het dagboek bevat frisse en toegankelijke dagboekteksten Lees verder 365 Druppels levend water