Categoriearchief: Liturgie

Ik heb zin om naar de kerk te gaan

Bij de aankondiging dat de kerkdienst a.s. zondag 2 februari 2020 als thema heeft “Ik heb zin om naar de kerk te gaan” krijg ik diverse glimlachende reacties al dan niet vergezeld met lichte verbazing in de ogen. De een zegt hardop: “Ik heb meestal wel zin hoor’ of: “Ik weet niet of ik zin heb zondag” of: “Heeft de kerk kerk zin dan?” (inclusief knipoog)

Gewone kerk

Alexanderkerk (foto R.J. van Amstel)

Zelf ben ik als dominee verbonden aan een protestantse kerk in Rotterdam, de Alexanderkerk. Een gewone, goedwillende, zegeningen tellende en zichzelf uitdagingen stellende grote stadsgemeente waar ik met plezier werk samen met een kerkenraad en een flinke groep vrijwilligers vol van Rotterdamse mentaliteit. Iedere zondag komt de gemeente bij elkaar voor een eredienst, 9:30u. Ik wil me nu vooral focussen op de vraag die mij weleens gesteld wordt in pastorale gesprekken of tijdens Bijbelkringen:

Wat zoek ik daar in de kerk op zondag?
Er zijn zoveel andere dingen die ik kan doen, dan op zondagmorgen in de kerk zitten.

Ja, da’s waar.

Zondagmorgen

Er is genoeg te doen op de zondagmorgen, dan kerkgang. Een potje seks, Lees verder Ik heb zin om naar de kerk te gaan

Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Sta je weleens stil bij de vraag hoe jij jouw eten zoals je eigen avondmaaltijd bereidt en zelf beleeft? Het is de praktijk van alledag en wellicht heb je dit al duizenden keren gedaan: driemaal daags je lichaam de nodige voeding geven. Je smeert je brood of eet een cracker. Je schilt de piepers of kookt de rijst. Groente koken met eventueel vlees(vervanger) of vis erbij. Je gaat aan tafel, alleen, samen, met je gezin. Bid je nog voor het eten en/of daarna? Wat zeg je dan tot God? Samen eten is een vorm van ontmoeting en herbergt de ervaring van gemeenschap en delen. Ofwel: samen bewust zijn dat wat op je bord ligt, niet zomaar uit de hemel komt vallen.

Voorbereiding op het Heilig Avondmaal

Foto: Joshua Eckstein (bron unsplash; door mij aangepast)

Hoe bereid je voor op dat ándere avondmaal, op zondag in de kerk? Met een groepje van kerkenraadsleden, diakenen en organist van de Alexanderkerk hebben we ons eerder dit jaar bezonnen op het Avondmaal. O..a. deze antwoorden kwamen op die vraag over de voorbereiding: “Eigenlijk bereid ik me nooit voor op het Avondmaal” Of: “Ik mis de aandacht voor het avondmaal de zondag de week ervoor.”
Om de eigen voorbereiding op de Maaltijd van de Heer op gang te brengen of te houden of om te bezinnen waar het om gaat in het Avondmaal, noem ik twee vragen:
Waarom en wat vieren we tijdens het Heilig Avondmaal?” en
Hoe vieren we dat ‘wat’ in de eredienst?” Lees verder Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Over muziek schrijven blijft altijd iets lastigs hebben. Waar de een helemaal tot tranen geroerd wordt door bijvoorbeeld muziek van Olivier Messiaen op een groot fors Cavallé-Colle orgel (kom ik zo op), blijft de ander een onaangeroerd ijskonijn. Muziek is vluchtig en tijdelijk. Wanneer ik Spotify op pauze zet en daarmee de speeltijd, dan rest frequentieloze stilte.

Landschap

Tegelijk is muziek sterker dan tijdigheid én de pauzeknop van de streamingdienst. Muziek trekt sporen in mijn geestelijk landschap. In dat landschap van noten en tonen zie ik monumenten: muziek waar ik dol op ben. Ik druk op een interne knop en ergens in mijn hoofd ‘klinkt’ muziek. Weleens geprobeerd muziek in je brein aan te wijzen? Zeker de in mijn brein geëtste muziek is al braille te volgen.

Er zijn in het landschap ook kleine stukjes muziek, een frase, een akkoord, een kort refrein, het intro van een popsong. Het menselijk hoofd is een fenomenale muziekrecorder. Duizenden uren muziek die actief of passief toegankelijk zijn. Wellicht herken je dat. Ik ben zelf geboren in de jaren 70 van de vorige eeuw. De jaren 80 en 90 waren muzikaal vormende jaren in mijn puberteit en studietijd. De jaren 20 van deze eeuw zijn bijna in beeld. Ik hoef maar een deuntje te horen uit een jaren 80-playlist en hop, herinneringen en bepaalde gevoelens zijn instant beschikbaar.

Messiaen

Olivier Messiaen (foto via Wikipedia)

En toch, over muziek schrijven als leek doe ik graag. Ik heb door het lezen van kranten, boeken en tijdschriften en berichten in Facebookgroepen en Twitter en andere kanalen nieuwe muziek ontdekt. Of juist in levenden lijve ontmoet ik iemand die vol enthousiasme praat over een muziekstuk van een componist of een muziekgroep die voor mij volstrekt onbekend is.

Zo’n componist Lees verder Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Valt er wat te beleven in de kerk?

Sinds die ene zondag in november (18.11.18) herinneren gemeenteleden mij er nog regelmatig aan. Tijdens de dienst in de Alexanderkerk (klik hier voor de Facebookpagina) zongen we Psalm 89. Daarvoor klonken de woorden uit de bijbel dat de schepping enthousiast juicht om wie God is en wat Hij doet uit ontferming. De psalm was bedoeld als gloria, als lofprijzing.

Dat zag ik echter niet op de gezichten voor mij. Ik trok de stoute schoenen aan en onderbrak de samenzang. Ik zei toen dat de gemeente “te lauw” zong. Ik hoorde gemeenteleden in de kerkzaal zachtjes murmureren en wat lachen. Ik riep toen op om te beleven en te zingen wat je leest. Vers 6 van Psalm 89 begint met “Wij loven”, dat God door de macht van zijn verheven hand, met uitgestrekte arm al het werk in stand houdt.

O-klank

Spreek het woord “loven” maar uit. Je merkt direct Lees verder Valt er wat te beleven in de kerk?

Het gebed – wat is dat nou?

Als zelfs de leerlingen van Jezus aan Hem vragen: “Leer ons bidden” (Lucas 11, vers 1), wat bid jij dan als individu? Misschien heb je een idee of niet meer. Het antwoord dat Jezus geeft, is bekend en voor veel mensen zoals voor mij, dierbaar. Hij leert namelijk de woorden van het “Onze Vader” – die in hemelen zijt. Uw Naam worde geheiligd… . Zo leer je dus bidden volgens onze Heer. Inhoudelijk ijzersterk. Als je het niet meer weet, kun je altijd nog op dat gebed teruggrijpen.
In het Matteüs-evangelie geeft Jezus aan wáár je het beste kunt bidden: “Maar als jullie bidden, trek je dan in je huis terug, sluit de deur en bid tot je Vader, die in het verborgene is.” (Matteüs 6, vers 6) Gebed heeft voor Jezus én een grote gemeenschappelijke Deler én een bepaalde plek: Lees verder Het gebed – wat is dat nou?

Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

Stel, ik was geen dominee geworden. Ik had werk gehad buiten de kerk, als IT’er of als psychiater of leraar Duits. Had ik dan lid geweest van de PKN? Was ik dan actief betrokken bij de mensengemeenschap rondom Jezus Christus? Of: was ik randkerkelijk geworden? Had ik me uitgeschreven en mij ergens anders aangesloten, zoals bij een mega-hippe happy-clappy Hillsong-kerk? Of zou ik het atheïsme of andere godloochening hebben omarmd? Want er zijn redenen genoeg om niet te geloven. En toch ben ik graag bij de Kerk betrokken.
Waarom eigenlijk?

Redenen waarom ik naar de kerk ga

Feest in de kerk (foto: Erik Hijweege)

Omdat de #kerkproeverij overal in ons land ingang vindt, wil ik delen waarom ik naar de kerk ga. Redenen genoeg, als ik mijn gedachten laat gaan. Eerst maar een voorbeeldje: Lees verder Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

Gaaf, een kerkproeverij!

Er zijn tegenwoordig tig manieren om mensen uit te nodigen. Ik zie het bij mijn kinderen die zelfgemaakte kaartjes maken om klasgenootjes te vragen voor hun verjaardag. Wanneer ik zelf jarig ben, dan stuur ik een e-mail of een berichtje via Facebook. Behalve mijn 90-jarige oma, want haar bel ik natuurlijk op. Zij heeft geen computer thuis. Gemak dient de mens: via het internet is het een fluitje van een cent om uitje te plannen via een datumprikker. De datum waarop de meeste mensen in de gelegenheid zijn, wordt gekozen als definitieve plek in de agenda. Natuurlijk kun je spontaan iemand vragen om ergens wat te gaan drinken. Tig manieren dus om iemand uit te nodigen.

Uitnodigen voor een kerkdienst

Maar: heb je weleens bij jezelf bedacht om iemand uit te nodigen voor een kerkdienst of een activiteit in de kerk, om eens de kerk te proeven? Als je het hele spectrum van altijd-kerkgangers tot af-en-toe-kerkgangers bekijkt, Lees verder Gaaf, een kerkproeverij!

Oorwurm

oorwurm-earwurmVanmorgen las ik in dagblad de Volkskrant een alleraardigst artikel over de vraag hoe een hit een oorwurm wordt, klik hier voor een foto van het krantenartikel. De tien meest genoemde titels uit de recente popgeschiedenis die zo’n drieduizend mensen hebben genoemd  als een echte oorwurm, staan keurig in een staatje op de Volkskrantpagina. Opvallend is dat Lady Gaga driemaal wordt genoemd met onder andere Poker Face. Natuurlijk Queen met het onverwoestbare Bohemian Rhapsody en Lees verder Oorwurm

Kerstavonddienst 2015

Kerstflyer DmB 2015 (detail) PNG Men neme: de grote zaal van hét muziekpaleis van Amsterdam, het Concertgebouw. Daarbij een steengoede dirigent Martin Mans. Muzikale medewerking door koren, solisten en diverse musici. En organist Wim Magré aan het majestueuze Maarschalkerweerdorgel. Voeg dit alles bij elkaar met kerstliederen, massale samenzang, intieme momenten, gesproken en gezongen Woord en vooral veel Kerstmuziek en zie daar: de Kerstavonddienst komt tot leven.
Ook dit jaar kan Stichting Diensten met Belangstellenden een kerstavonddienst organiseren, groots en voor iedereen gratis toegankelijk. Inderdaad, Lees verder Kerstavonddienst 2015

Hoor d’englen zingen…

Tijdens de Kerstavonddienst in het Concertgebouw a.s. woensdag 24 december zal toonkunstenaar en excellent orgelmusicus Arjan Breukhoven het majestueuze Maarschalkerweerd-orgel bespelen. Alvast een voorproefje van een geweldig stuk muziek: Fanfare over “Hoor d’englen zingen d’eer” van zijn CD “Arjan Breukhoven improviseert over kerstliederen deel 5”.

Met toestemming van Arjan mocht ik deze track in mijn eigen Soundcloud opnemen:

Woensdagavond 24 december, 19:45 uur begeleidt Lees verder Hoor d’englen zingen…

Doopdienst Sim en Noa

Doopdienst_00Wat een belevenis gistermorgen in de Dorpskerk van Zunderdorp (Amsterdam-Noord). Mariëtte en ik zijn er nog helemaal vol van. Een belangrijk markeringspunt in onze gezamenlijke biografie: wij kwamen in het leven van onze tweeling in maart van dit jaar. Na de terugreis uit Zuid-Afrika hebben we onze kinderen Sim en Noa ingeschreven bij de GBA van Amsterdam. We zijn nu bijna acht maanden bij elkaar. Hun ontwikkeling wat betreft lichaam en geest is snel. Ze genieten van alles in het leven, zo is onze indruk. Ze lusten de Hollandse pot. Voedsel uit verder gelegen streken laten ze niet voorbijgaan. Boekjes lezen en spelen met allerlei speelgoedjes, ze vinden het heerlijk.
En dan gisteren hebben we Sim en Noa ten doop gehouden. Lees verder Doopdienst Sim en Noa

Frisse douche voor de taal in de kerk

Vorige week schreef ik een blog over de bezinningsdag van het bestuur van Stichting Diensten-met-Belangstellenden, klik hier.  De kerkredactie van het Nederlands Dagblad in de persoon van Gerald Bruins toonde belangstelling hiervoor. En vandaag, in de zaterdageditie van het ND staat een, naar mijn bescheiden mening, mooi artikel afgedrukt, inclusief een foto van Erik Hijweege.

Foto (van J. Honing) met artikel uit het Nederlands Dagblad.
Foto (van J. Honing) met artikel uit het Nederlands Dagblad.

Het ND-artikel begint aldus Lees verder Frisse douche voor de taal in de kerk

Hier wil ik komen

De zenuwen en de beginspanning tijdens de eerste minuten van de intrededienst afgelopen zondag waar ik verbonden werd aan de Protestantse Gemeente Amsterdam tbv Stichting Diensten-met-Belangstellenden, kon ik maar moeilijk bedwingen. Een nieuwe toekomst daagt, nee: is nú al begonnen in hartje Amsterdam; evangelisatiewerk zoals dat officieel heet. Niet op een zeepkistje staan roepen op het Spui, maar nodigend en laagdrempelig aanwezig zijn in de stad. Heb je belangstelling voor het evangelie, voor God, voor Jezus Christus, voor rust, voor mooie muziek, voor ontmoetingen, dan zijn de DmB-diensten op zondagavond uitgelezen momenten. De Engelse Kerk in de rustoase Begijnhof is voor iedereen toegankelijk.  Ik ben beroepen het werk van de Stichting bij te staan, naast het verkondigen van Gods rijke liefde voor mensen en het Evangelie van Jezus.

Marten Kamminga bespeelt met verve de vleugel en dirigeert zijn koor Vox Nio

“Mag ik dat gaan doen, hier in de stad waar de grond schraal kan zijn?”, zo spookte deze vraag door mijn hoofd tijdens het begin van de intrededienst. In de voetsporen gaan van de christelijk gereformeerde dominee R.J. van Pagée die in 1963 is begonnen in de Pniëlkerk in Amsterdam-West. Hij is opgevolgd door ds Jaap Zijlstra, ds A.F. Troost, ds K. Staat… Namen met een echo in kerkelijk Nederland.
Het antwoord op die rondspokende vraag kwam vanzelf voor de geest: Lees verder Hier wil ik komen