Categoriearchief: Klassieke muziek

Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Over muziek schrijven blijft altijd iets lastigs hebben. Waar de een helemaal tot tranen geroerd wordt door bijvoorbeeld muziek van Olivier Messiaen op een groot fors Cavallé-Colle orgel (kom ik zo op), blijft de ander een onaangeroerd ijskonijn. Muziek is vluchtig en tijdelijk. Wanneer ik Spotify op pauze zet en daarmee de speeltijd, dan rest frequentieloze stilte.

Landschap

Tegelijk is muziek sterker dan tijdigheid én de pauzeknop van de streamingdienst. Muziek trekt sporen in mijn geestelijk landschap. In dat landschap van noten en tonen zie ik monumenten: muziek waar ik dol op ben. Ik druk op een interne knop en ergens in mijn hoofd ‘klinkt’ muziek. Weleens geprobeerd muziek in je brein aan te wijzen? Zeker de in mijn brein geëtste muziek is al braille te volgen.

Er zijn in het landschap ook kleine stukjes muziek, een frase, een akkoord, een kort refrein, het intro van een popsong. Het menselijk hoofd is een fenomenale muziekrecorder. Duizenden uren muziek die actief of passief toegankelijk zijn. Wellicht herken je dat. Ik ben zelf geboren in de jaren 70 van de vorige eeuw. De jaren 80 en 90 waren muzikaal vormende jaren in mijn puberteit en studietijd. De jaren 20 van deze eeuw zijn bijna in beeld. Ik hoef maar een deuntje te horen uit een jaren 80-playlist en hop, herinneringen en bepaalde gevoelens zijn instant beschikbaar.

Messiaen

Olivier Messiaen (foto via Wikipedia)

En toch, over muziek schrijven als leek doe ik graag. Ik heb door het lezen van kranten, boeken en tijdschriften en berichten in Facebookgroepen en Twitter en andere kanalen nieuwe muziek ontdekt. Of juist in levenden lijve ontmoet ik iemand die vol enthousiasme praat over een muziekstuk van een componist of een muziekgroep die voor mij volstrekt onbekend is.

Zo’n componist Lees verder Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Mijn liefde voor muziek (deel 2)

Voor het eerst naar het Concertgebouw – live muziek!

Concertgebouw Amsterdam (foto via www.residentieorkest.nl)
Concertgebouw Amsterdam (foto via www.residentieorkest.nl)

Mijn leraar Duits Edward Crebas die ik al noemde in deel 1 opperde in september 1991, het begin van mijn VWO-eindexamenjaar, om met een paar zesdeklassers naar het Concertgebouw te gaan. Voor het eerst in mijn leven naar hét muziekhuis in Amsterdam, nou dat leek me wel wat. We zaten op het rechterpodium (voor de kijkers links). Arnold Oestman was dirigent. De ouverture “Jessonda” van Louis Spohr werd gespeeld door het Radio Kamerorkest. Melvyn Tan speelde een wat wulps pianoconcert van Weber. Hoofdgerecht van dit Zaterdagmatinee-concert was Beethovens 8e Symfonie. De dirigent heupwiegde Lees verder Mijn liefde voor muziek (deel 2)

Mijn liefde voor muziek – deel 1

Muziekbrein (bron: www.sciencepalooza.com)
Muziekbrein (bron: www.sciencepalooza.com)

Liefde voor muziek is mij met de paplepel ingegoten. In het gezin waar ik ben opgegroeid was er altijd muziek thuis. Popmuziek en klassieke muziek vulde de woonkamer; top40-riedels; Feike Asma en Klaas Jan Mulder met hun orgelkunsten, klassieke toppers uit de wereldliteratuur, dansmuziek,  easy listening zoals muziekarrangeur James Last en saxofonist André Moss met zijn oerbekende Ella uit mijn geboortejaar 1973.

Muziek in je brein

Ik verbaas me er nog steeds over hoeveel muziek gehoord en ‘ongehoord’ in de hersenen kan worden opgeslagen. Complete deuntjes en liedjes waar zelfs het moment van de eerste kippenvel opgeslagen is. Al die (niet-)bewust beluisterde muziek heeft invloed op brein en muzieksmaak. Ga maar bij jezelf na Lees verder Mijn liefde voor muziek – deel 1

Opgewekt zingen (Meezingconcert 2017)

Mijn schoonvader vertelde eind vorig jaar over een meezingconcert van het Groot Omroepkoor uit Hilversum. Samen met hem heb ik, als stemsoort bas, meegedaan. Eerst een oefendag om vertrouwd te raken met de muziek. De spannendste dag is het concert zelf, 11 februari jongstleden. Dat ik meedeed, heeft twee redenen.

Reden 1: Zingen is heerlijk

Zingen vind ik heerlijk. En: zingen is gezond. Of je nou een nachtegaal bent, een lijster, een kraai of een mus: dat maakt niet uit. Zingen geeft energie en een stoot positieve hormonen in de bloedbaan. Zingen in groepsverband blijkt trouwens nóg gezonder te zijn. Luisteren naar anderen in je stemsectie vergt aandacht. De eigen hersenen hebben zich te concentreren. De juiste wijs houden is belangrijk. De spieren in mijn bovenlijf voelen na een uurtje zingen hetzelfde als na een stevige sportieve work-out van 15 minuten.

Musici tijdens de repetitie (tekening: Sylvia Schlijer via Twitter)

Wat me ook opvalt: een goede dirigent zorgt voor humor en een kwinkslag. Al lerende en lachende wordt een diepere laag in mezelf aangeboord. Met al dat zingen wordt me weer eens duidelijk, dat een Bijbel zonder liederen en Psalmen veel minder leven in zich zou hebben. De Bijbel staat vol Lees verder Opgewekt zingen (Meezingconcert 2017)

Feest met Prokofjev (Gergiev Festival 2016)

Sergei Prokofiev en Sergei Eisenstein
Sergei Prokofiev en Sergei Eisenstein

De componist Sergei Prokofjev staat deze dagen centraal tijdens het Gergievfestival in Rotterdam. Gisteravond was de aftrap met filmmuziek uit Eisensteins rolprenten Alexander Nevski en Ivan de Verschrikkelijke. Eerst een inleiding gehoord door een veel “Ehhh”-zeggende Ruslandspecialist. Enigszins voorbereid ging ik met goede vriend Ton de Grote Zaal van De Doelen in. Het heeft wat om zo’n zaal binnen te gaan waar verwachting, verlangen en zin groeien bij het binnendruppelen van hoorders. Dat heb ik ook weleens bij het begin van een kerkdienst: verwachting van wat komen gaat.

Alexander Nevski

Uiteindelijk begint het dan met de binnenkomst van solist en dirigent: hieronder een opname die ik via de Facebook-app van mijn telefoon heb gemaakt. Lees verder Feest met Prokofjev (Gergiev Festival 2016)

Kunst in de Kerk – een impressie

Prachtige schilderijen van Coby van de Broek
Prachtige schilderijen van Coby van de Broek

Vanmorgen klokslag 10 uur gingen de deuren open voor de tentoonstelling “Zunderdorper Kunst met grote of kleine K in de kerk”. Ruim 50 Zunderdorpers (en aanverwanten) willen graag delen in hun creativiteit en talenten. Vanmorgen heb ik een kijkje genomen. Ik vind het verbluffend mooi wat ik gezien heb: Lees verder Kunst in de Kerk – een impressie

Grote en kleine Kunst in Zunderdorp

 

Aankondiging Kunst in Zunderdorp (klik voor vergroting)
Aankondiging Kunst in Zunderdorp

De voorbereidingen voor een speciale driedaagse in Zunderdorp (Amsterdam Landelijk Noord) zijn in volle gang. Leden van de protestantse gemeente in Zunderdorp en andere belangstellenden hebben het idee opgevat om wat te doen met de talenten en gaven van mensen in het dorp. Na een oproep te hebben geplaatst in het huis-aan-huis verspreide kerkblad Kerkklanken was het aantal reacties van zo’n 50 dorpsgenoten en gemeenteleden overtuigend genoeg om een expositie te organiseren in de Dorpskerk (Achterlaan 12). Zunderdorpers krijgen (en nemen gelukkig) de gelegenheid om van donderdag t/m zaterdag hun kunst(en) te vertonen, verzamelingen en collecties.
Ik ben vandaag wezen kijken in de kerk Lees verder Grote en kleine Kunst in Zunderdorp

Stille Nacht – Het Kerstlied

Het Kerstlied uit de bergen.

In gedachten gaan we terug naar het jaar 1818 en wel naar het Oostenrijkse plaatsje Oberndorf in de buurt van Salzburg. Op 23 december ging Franz Gruber van Arnsdorf, een dorpje in de buurt, naar Oberndorf om de nachtmis door te nemen. Hij was koster, onderwijzer en organist in de Sint Nicolaaskerk.
Hij zette zich achter het orgel, maar er kwam geen geluid. Op dat moment kwam Joseph Mohr de kerk binnen. Hij was een jonge priester die tijdelijk was aangesteld in Oberndorf; Joseph Mohr was ook muzikaal.

Gitaar

Na onderzoek van het orgel bleek de blaasbalg onherstelbaar stuk. Goede raad was duur. Mohr vertelde dat hij eens een lied had gemaakt en hij vroeg Lees verder Stille Nacht – Het Kerstlied

Bach-cantates in Zunderdorp

J.S. Bach

Het jaarthema van de Protestantse Gemeente Zunderdorp is: “Er zit muziek in de kerk”. Inmiddels is het seizoen al aardig op streek. We hebben o.a. een avond gehad over God in de popmuziek. We zingen diverse nieuwe liederen uit het Nieuwe Liedboek dat vorig jaar mei is verschenen. Wat we nog kunnen verwachten in de komende maanden is een avond over de Mattäus Passion van Johann Sebastian Bach, ingeleid en besproken door cantor-organist Hans van Gelder uit Barendrecht. Zelf zal ik een avond organiseren over de Opstandings-symfonie van Gustav Mahler (Symphonie Nr.2 Auferstehung). Een zangdienst met Cantorij Waterland (olv. Anje Rietberg) staat ook op het programma.

Benjamin Bakker

Speciaal wil ik aandacht vragen voor een nieuw project van Benjamin Bakker. Hij start  Lees verder Bach-cantates in Zunderdorp

Wat zou jij met almacht doen?

In juli dit jaar doet een vrachtschip gevuld met orkest en solisten o.a. Amsterdam aan. In het ruim wordt de opera Das Rheingold van de Duitse componist Richard Wagner (1813-1883) gespeeld. Een uniek Nederlands concept dat nog niet eerder is vertoond in de wereld. Zelf ben ik helemaal enthousiast hierover. En het past mooi in het Wagnerjaar 2013, want het is 20o jaar geleden dat Wilhelm Richard W. werd geboren.
Klik hier voor de website van het project Rheingold2013 voor achtergrondinfo, filmpjes en muziekindrukken.

Als smaakmakers zijn en worden diverse filmpjes op Youtube gepost. Eén van die filmpjes is videoblog nr.7 met het onderwerp “Der Ring”. Lees verder Wat zou jij met almacht doen?

Het inlegkruisje van Parsifal

Gisteravond ben ik met een aantal tweeps bij een uitvoering geweest van “Parsifal” van Richard Wagner. Het Muziektheater in Amsterdam was de plek. Het Koninklijk Concertgebouworkest zat in de bak en Iván Fischer was muzikaal leider. De recensies in diverse dagbladen en op internet ronkten van enthousiasme vanwege het visuele werk door Anish Kapoor, de cast met zangers en het “subliem spelende” Concertgebouworkest. De verwachtingen waren dus hooggespannen bij mij.

Koude douche

Ik had een warm bad verwacht, maar het werd een koude douche: ik vond de productie teleurstellend en mag ik het ronduit zeggen: een aanfluiting. Het kan zijn dat ik net de verkeerde avond heb gekozen, maar af en toe was het echt tenenkrommend.
Laat ik eerst met wat positieve indrukken beginnen: Lees verder Het inlegkruisje van Parsifal

Passie en Pasen in de kunst (4) – Mahler 2e Symfonie

Het feest van de opstanding van Jezus Christus lijkt zo gauw weg te ebben als de week vordert. De dagelijkse besognes op het werk of thuis of waar je ook mee bezig bent, lijken zelf als luiken te werken. Da’s een ander beloken Pasen dan die we zullen vieren a.s. zondag. De paasvreugde kreeg gisteravond een flinke dot energie. Met een twaalftal gemeenteleden hebben we geluisterd naar de Tweede Symfonie (1888-1894) van Gustav Mahler (1860-1911).  Na een korte introductie van het veelbewogen en tragische leven van deze Tsjechische componist waar hij reeds op jonge leeftijd een aantal broers en zussen verliest en op zijn 30e zijn beide ouders, hebben we ons verdiept in complexe thematiek van het meesterwerk. Het worstelen met de zin van het leven en met de dood is een constant existentieel thema in zijn leven. Zoals Mahler dat zelf verwoordt in 1894, na de afronding van de compositie:

“Waarom heb ik geleefd? Waarom heb ik geleden? Was alles alleen maar een grote, vreselijke grap?” En: “Ik word me steeds meer bewust van mijn levensprobleem, namelijk hoe we het wrede en het slechte in de schepping kunnen rijmen met de goddelijke goedheid en almacht.” Lees verder Passie en Pasen in de kunst (4) – Mahler 2e Symfonie