Alles in bruikleen – Dankdag 2017

Het boek is al bijna 12 jaar oud en tóch actueel: “Hungry Planet: What the World eats” (Hongerige Planeet: Wat de wereld eet). Fotograaf en auteur Peter Menzel heeft overal in de wereld eetgewoontes vastgelegd met de camera. Zijn fascinatie voor wat er op eettafel staat heeft prachtige inkijkjes en een dito boek opgeleverd. De foto’s laten 30 gezinnen of families zien uit 24 landen met voor hen uitgestald wat zij gemiddeld per week consumeren aan eten en drinken.

Kijk eens naar de weekconsumptie van dit gezin in Duitsland:

Gezin in Duitsland (foto (c) Peter Menzel Hungry Planet)

Bij elkaar hebben deze boodschappen 375 euro gekost.

Vergelijk daarmee wat een alleenstaande moeder met vijf opgroeiende kinderen in Tsjaad op de grond heeft staan:

Gezin in Tsjaad (foto (c) Peter Menzel Hungry Planet)

Kosten voor dit gezin om één week voedsel te kunnen kopen zijn omgerekend 1 euro. Nee, echt geen typefout: 1 euro.

Scheefgroei

Bij vele foto’s in het boek kun je je vergapen aan de verschillen van eetpatroon en hoeveelheden. Het zou een leuk experiment zijn om zelf eens aan de gang te gaan en op te schrijven wat je zoal eet per week, of je nu alleen woont of samen of in een gezin.
Iedereen eet. Dat is iets wat ons allemaal met elkaar verbindt, meer nog dan geloofsovertuiging of vrede of naastenliefde. Allemaal eten we. Er zijn ruim 7 miljard monden te voeden, iedere dag opnieuw. Onlangs is becijferd dat bijna 1 miljard mensen zijn ondervoed.

De scheefgroei is niet te ontkennen. Tegenover de mensen die naar westerse maatstaven ondervoed zijn zoals het gezin in Tsjaad, is er inmiddels ruim een miljard dat overvoed is waarvan een belangrijk deel in de westerse wereld woont. Wat dat betreft heeft de mensheid uitdaging genoeg hoe voedsel op een eerlijke manier verdeeld kan worden.

Voedselbank

Lokale initiatieven zijn er genoeg. Zoals in onze kerk in Zunderdorp zamelen we iedere eerste zondag van de maand allerlei etenswaren in voor de Voedselbank in Amsterdam-Noord. We doen als kerk mee met diverse acties van Kerk-in-Actie om te helpen waar mensen honger en dorst hebben. Één keer per jaar viert de christelijke kerk Dankdag voor gewas en arbeid, de eerste woensdag van november. Want zo brengen we ons steeds te binnen dat het eten op tafel of dat je even snel opeet onderweg, uiteindelijk van God zelf komt. Hij laat groeien en bloeien, zo klinkt dat in de taal van geloof.

Dankgebed in de Bijbel

In de Bijbel is een prachtig dankgebed van koning David te lezen (1 Kronieken 29): “Alles is afkomstig van God”. Alles behoort bij God. Niets is zonder God. Als je het gebed leest, lijkt het alsof David in zijn heilige opwinding tegen de grenzen van de taal oploopt.

Kunnen we dit met David meebidden? Is dit iets dat je bij jezelf herkent of erkent, dat alles God behoort? Het licht brandt thuis. Als de herfststorm giert rond het huis, dan kan de CV aangezet worden. De schappen zijn gevuld in onze supermarkten. Bijkans kun je uit allerlei soorten brood kiezen, soorten hagelslag en vlokken, van alles is in zovele variaties te kiezen.
En verbinden we het werk op het land, voor de baas, als eigen baas, als vrijwilliger in de samenleving nog met God, de Schepper van hemel aarde?

Dankdag – alles draagt Gods DNA

Op Dankdag, 1 november dit jaar, worden we ons extra bewust dat het leven en de goederen ons gegund is. We hebben alles in bruikleen. Wat kregen de eerste mensen in het Paradijs te horen als Gods nodiging: “Wees vruchtbaar en word talrijk, bevolk de aarde en breng haar onder je gezag… ” (Genesis 1, vers 28) Deze zegen van God is als een soort van DNA-douche over de schepping. Deze maakte de mens tot een volk. Dat is scheppingswerk. Iedere dag opnieuw hebben we gezamenlijke verantwoordelijkheid en zijn we elkaar tot steun. Hebben we te werken aan kwaliteit van leven voor de mondiale samenleving, balans voor het ecosysteem en duurzaamheid. Met dankbaarheid: alle leven draagt het DNA van God zelf.

Een joodse wijsheid leert: “Wie zegt: het mijne is van mij en het jouwe is van jou, behoort tot de middelmatigen. Wie zegt: het mijne is van jou en het jouwe is van mij, die kent de wet van God niet. Wie zegt: het jouwe is van mij en het mijne is van mij, is een misdadiger. Wie zegt: het mijne is van jou en het jouwe is van jou, die heeft de Geest van God.”

ds Robert-Jan van Amstel, Dankdag 2017 (1 november 2017)

Bovenstaande tekst is opgenomen in het kerkblad “Kerkklanken” van de Protestantse Gemeente Zunderdorp, uitgave nr. 7-2017