Koopknop

(bron: route5.nu)
(bron: route5.nu)

Er blijkt in ons brein een koopknop te zitten, zo lees ik in het gelijknamige boek van Martin de Munnik, “De Koopknop” uit 2012. Kort gezegd: het product dat we willen kopen, roept begeerte op in een bepaald gebied van de hersenen. In hersentaal heet die begeerte ook wel ‘winst’. De prijs van het product zorgt voor meer of minder pijn in een ander hersengebied. In hersentaal noemen we dat ‘verlies’ of ‘prijspijn’ – herkenbaar als je bijvoorbeeld schrikt van het prijskaartje aan een spijkerbroek of smartphone. Wanneer begeerte/winst en pijn/verlies met elkaar worden gecombineerd in de hersenen, dan volgt daar een consumptieve beslissing uit, het zogenoemde ‘eindoordeel’. Zo is het koopproces te volgen in de hersenen van mensen. Dergelijk hersenonderzoek biedt volgens De Munnik voor de neuromarketing geheel nieuwe kansen om mensen aan het consumeren te krijgen.

Bij lezing van dit boek gingen mijn gedachten, al dan niet spontaan, naar de vraag of er ook een geloofknop bestaat. In de huidige hersenwetenschap wordt onder meer onderzocht waar religie vandaan komt. Kan God ‘verkleind’ worden tot hersenactiviteit? Of kan wetenschappelijk bewezen worden dat er toch een hogere macht bestaat? Is religie een bijproduct van de evolutie? Denk bijvoorbeeld aan de ‘vondst’ van de god-gen door de Amerikaan Dean Hamer. Waar vindt het geloven van mensen plaats in de hersenen?

Geloofknop of niet, ik vind het opvallend de wetenschapper blijkbaar de hersenen als the place to be beschouwt voor het onderzoek religie en de mens. In de bijbel lees ik dat God oog heeft voor het hart van de mens. In het Oude Testament, in het profetenboek Jeremia, hoofdstuk 31, vers 33, lezen we dat God zijn verbond, zijn gehechtheid aan mensen, zal schrijven in het mensenhart. En in het Nieuwe Testament in een brief van Paulus aan de Romeinen lezen we, letterlijk in het Grieks, dat God het hart zoekt van de mens (Romeinen 8, vers 27). God is in de bijbel veel meer bezig met de overleggingen, de gesprekken in het hart van de mens. In bijbels opzicht lijken het hart en God op elkaar: een hart houdt het leven gaande, in het klein, zoals God alle leven gaande houdt, in het groot.

Hij laat aan jou hoe jij vanuit het hart aan de knoppen zit.

ds Robert-Jan van Amstel, januari 2013

Bovenstaande tekst is opgenomen in het kerkblad “Kerkklanken” (uitgave nr. 1, 2013) van de Protestantse Gemeente Zunderdorp die bij iedereen in het dorp wordt bezorgd.